Η Ρωμαίϊκη μειονότητα της Ελλάδας.

Γράφει ο Ιωάννης Βαρκάρης*

ΕΙΣΑΓΩΓΉ:

Ένας αγώνας αιώνων για δικαιώματα και αναγνώριση.

Η Ρωμανία (που συχνά την λέμε με το παρατσούκλι Βυζάντιο) είναι μια ιστορική και γεωγραφική περιοχή που εκτείνεται στα Βαλκάνια,την Ελλάδα, την Ιταλία την Τουρκία και την Αίγυπτο. Οι Ρωμιοί κατοικούν σε αυτές τις περιοχές εδώ και χιλιάδες χρόνια διατηρώντας τις ιδιαίτερες παραδόσεις και έθιμα τους. Οι Ρωμιοί είναι μια ξεχωριστή και ιδιαίτερη εθνοτική ομάδα στην παγκόσμια ιστορία. Μετά την κατάλυση της Ρωμανίας (πτώση του Βυζαντίου) στις περιοχές που εκτεινόταν η αυτοκρατορία δημιουργήθηκαν κράτη που ουδέποτε θέλησαν να αναγνωρίσουν την μειονότητα των Ρωμιών(η αν προτιμάτε Βυζαντινών) και ουδέποτε σεβάστηκαν τα ιδιαίτερα Έθιμα τους. Οι Ρωμιοί έχοντας χάσει πλέον το κράτος τους παρέμειναν στα πατρογονικά τους εδάφη έχοντας όμως υποστεί δεκάδες γενοκτονίες ως την σήμερον ημέρα από όλα τα κράτη της ευρύτερης περιοχής.

Τις τελευταίες ημέρες της «Βυζαντινής» αυτοκρατορίας ο πληθυσμός των Ρωμιών σε αυτή υπολογίζεται σε τουλάχιστον 5 εκατομμύρια. Την σήμερον ημέρα η μεγαλύτερη ίσως κοινότητα που έχει απομείνει στην περιοχή είναι στην Ελλάδα  και υπολογίστηκε την δεκαετία του ῾90 σε 400.000 Ρωμιούς. Σήμερα το θέμα αποσιωπάται και δεν είναι δυνατόν να έχουμε ασφαλή στοιχεία. Παρότι οι χώρες που φιλοξενούν τις μειονότητες των Ρωμιών (Ιταλία,Ελλάδα,Τουρκία,Αίγυπτος,Αλβανία,Βουλγαρία, Σκόπια,Ρουμανία,Κύπρος) έχουν αναγνωρίσει τις διεθνείς συνθήκες που αφοράν τις μειονότητες ,εν τούτης καμία από αυτές τις χώρες δεν αναγνωρίζει και δεν σέβεται τις κοινότητες των Ρωμιών που ζούνε στα εδάφη τους ως μειονότητες. Ο αγώνας των Ρωμιών να απολαύσουν τα δικαιώματα που εγγυώνται οι διεθνείς συνθήκες είναι αιώνιος και διαρκής. Σε αυτή την πρώτη φάση της δημοσιοποίησης του αγώνα μας, θα εξετάσουμε κατά πόσο γίνονται σεβαστές αυτές οι διεθνείς απαιτήσεις από το Ελληνικό κράτος και κατά πόσο το κράτος αυτό σέβεται τους Ρωμιούς ως μειονότητα γενικότερα. Σε μεταγενέστερο χρόνο θα επεκταθούμε και στον αγώνα των Ρωμιών των Βαλκανίων,της Τουρκίας και άλλων κρατών.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΡΩΜΑΊΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑΣ

Οι Ρωμιοί παρότι βοήθησαν στην Ελληνική επανάσταση του 1821 και συμμετείχαν σε αυτή ενεργά, το Ελληνικό κράτος ποτέ δεν τους αναγνώρισε ως μειονότητα ούτε τους παραχώρησε το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού. Η υποχρέωση των Ρωμιών να αποκαλούνται «Έλληνες»,να συμμετέχουν στον κοινοβουλευτισμό,να μιλάνε τα νέα Ελληνικά και να θρησκεύουν με την κρατική Ορθόδοξη Εκκλησία όπως επίσης να πηγαίνουν τα τέκνα τους σε Ελληνικά κρατικά σχολεία, είναι μόνο κάποια από τα σημεία που το Ελληνικό κράτος επιχείρησε να αλλοιώσει στα ιδιαίτερα πιστεύω και χαρακτηριστικά των Ρωμιών. Οι Ρωμιοί ως πολίτευμα υιοθέτησαν ανά τους αιώνες την «Ελέω Θεού Βασιλεία» δηλαδή έναν ηγέτη Θεοπρόβλητο (και όχι λαοπρόβλητο). Η θρησκεία τους είναι η παραδοσιακή και γνήσια Ορθοδοξία,η οποία έχει τεράστιες διαφορές με τους σύγχρονους Χριστιανούς. Αυτό πολλές φορές ήταν και είναι μοχλός πίεσης στις Ρωμαίικες κοινότητες αφού οι Ρωμιοί χαρακτηριζόντουσαν ως «γραφικοί,ζηλωτές,φανατικοί κ.λ.π.» και συνεπώς γινόντουσαν απόβλητοι από το κοινωνικό σύνολο. Μια πολιτική διακρίσεων του Ελληνικού κράτους η οποία φτάνει ως και το σήμερα. Η γλώσσα και η γραφή που υιοθετείται από τους Ρωμιούς είναι τα «ρωμαίικα» τα οποία κατ ουσίαν είναι μια μορφή αρχαϊζον αττικίζουσας κυρίως.

Οι νόμοι του Ελληνικού κράτους ουδέποτε αφορούσαν ή κάνανε έστω κάποια νύξη στους Ρωμιούς που ζούσαν στο Ελληνικό κράτος ως κοινότητες. Αυτό συνέβη διότι οι Νόμοι κατά την Ελληνική πολιτική αντίληψη πηγάζουν από το Σύνταγμα. Το Σύνταγμα πηγάζει από τις Εθνοσυνελεύσεις που γίνανε κάποτε για να συνταχθεί. Συνεπώς το Σύνταγμα(κατά την κρατούσα αντίληψη) είναι μια συμφωνία που κάνουν όλοι οι πολίτες ενός Έθνους αναμεταξύ τους ώστε να ορίσουν τους κανόνες και τους νόμους που θα διέπουν την συμβίωση τους. Στο Ελληνικό κράτος και μετά την απελευθέρωση του το 1821 γίνανε Εθνοσυνελεύσεις ώστε να οριστεί κάποιο Σύνταγμα.

Ωστόσο στις Εθνοσυνελεύσεις αυτές δεν ψηφίστηκε να παραστεί κάποιος αντιπρόσωπος των Ρωμιών. Δεν γνωρίζουμε και ίσως και το Ελληνικό κράτος δεν μπορεί να γνωρίζει πως και με ποιόν τρόπο πήγαν οι αντιπρόσωποι του Ελληνικού λαού στις πρώτες Εθνοσυνελεύσεις που καθόρισαν το Ελληνικό Σύνταγμα. Γνωρίζουμε ωστόσο πως κανένας Ρωμιός δεν ψήφισε για να στείλει κανέναν αντιπρόσωπο των Ρωμιών στις Εθνοσυνελεύσεις αυτές. Μετέπειτα και επί Καποδίστρια έγινε κάποια προσπάθεια να υπάρχει λαϊκή εκπροσώπηση στις Εθνοσυνελεύσεις η οποία όμως δεν προχώρησε. Συνεπώς αφού οι εκπρόσωποι των Ρωμιών ουδέποτε δεν συμμετείχαν στις Εθνοσυνελεύσεις που καθορίσαν το Ελληνικό σύνταγμα (ως ψηφισμένοι αντιπρόσωποι από τους Ρωμιούς) δεν μπορεί το Ελληνικό κράτος να συμπεριλαμβάνει την κοινότητα των Ρωμιών στο Ελληνικό Σύνταγμα ούτε μπορεί η κοινότητα αυτή να σέβεται ένα Σύνταγμα που ποτέ δεν υπέγραψε.

ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ

Οι Ρωμιοί είναι «μια ομάδα αριθμητικά μικρότερη από υπόλοιπο του πληθυσμού ενός Κράτους, σε μη δεσπόζουσα θέση, τα μέλη της οποίας – όντας υπήκοοι /πολίτες του Κράτους – διαθέτουν εθνοτικά, θρησκευτικά ή γλωσσικά χαρακτηριστικά που διαφέρουν από αυτά του υπόλοιπου πληθυσμού, και επιδεικνύουν, έστω και έμμεσα,μια αίσθηση αλληλεγγύης, κατευθυνόμενη προς τη διατήρηση της κουλτούρας τους, των παραδόσεων, της θρησκείας ή της γλώσσας τους.» όπως τόνισε για της μειονότητες ο εισηγητής των Η.Ε Francesco Capotorti στην περίφημη μελέτη του το 1977.

Το Διεθνές Δικαστήριο Διαρκούς Δικαιοσύνης στη γνωμοδότηση της 31 ης Ιουλίου 1930 έκανε μια γνωμοδότηση με την οποία έθεσε για πρώτη φορά την έννοια της «κοινότητας» με σαφήνεια:

«Από παράδοση, η οποία παίζει τόσο σημαντικό ρόλο στις χώρες της Ανατολής, η «κοινότητα» είναι μια ομάδα προσώπων σε μια συγκεκριμένη χώρα ή επαρχία, που έχουν μια φυλή, θρησκεία, γλώσσα και παραδόσεις δικές τους και ενωμένα από τη ταυτότητα αυτής της φυλής θρησκείας, γλώσσας και παραδόσεων με ένα αίσθημα αλληλεγγύης,έχουν ως σκοπό τη τήρηση των παραδόσεων τους, τη διατήρηση της μορφής της λατρείας τους, την εξασφάλιση της διαπαιδαγώγησης και της ανατροφής των τέκνων τους σύμφωνα με το πνεύμα και τις παραδόσεις της φυλής τους και την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ τους »

Η συνθήκη του Μάαστριχ εν τέλη στα άρθρα 2 και 49 δίνει μια σαφή εικόνα των θεμελιωδών υποχρεώσεων  όλων των κρατών που θα εντασσόταν αργότερα στην Ευρωπαϊκή οικογένεια  στο θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων που αφοράνε και τις μειονότητες. Άλλωστε το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στα κείμενα που εγκρίθηκαν έχει υιοθετήσει το ΤΑ 18/2018-0447 (P8_TA(2018)0447) : Ελάχιστα πρότυπα για τις μειονότητες στην ΕΕ -Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα για τις μειονότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2018/2036(INI)) το οποίο στο άρθρο 7 διευκρινίζει ότι μειονότητες είναι οι ομάδες προσώπων σε ένα κράτος που:
˗ κατοικούν στην επικράτεια του εν λόγω κράτους και είναι πολίτες του, ˗ διατηρούν από μακρού σταθερές και διαρκείς σχέσεις με το κράτος αυτό, ˗ παρουσιάζουν διακριτά εθνοτικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά ή γλωσσικά χαρακτηριστικά, ˗ είναι αρκούντως αντιπροσωπευτικοί, αν και λιγότεροι σε αριθμό από τον υπόλοιπο πληθυσμό του κράτους ή της περιφέρειας του εν λόγω κράτους, ˗ εμφορούνται από το κίνητρο να διατηρήσουν από κοινού, ότι αποτελεί την κοινή τους ταυτότητα, συμπεριλαμβανομένου του πολιτισμού τους, των παραδόσεών τους, της θρησκείας τους ή της γλώσσας τους·

Επίσης στο άρθρο 35 του ως άνω ψηφίσματος γίνεται ξεκάθαρη η στήριξη της Ε.Ε. στις μειονότητες αφού καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να προστατεύουν την πολιτιστική και γλωσσική ταυτότητα των εθνικών/εθνοτικών μειονοτήτων, και να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την προώθηση αυτής της ταυτότητας·

ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΤΟΥΣ ΡΩΜΙΟΥΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Οι Ρωμιοί στην Ελλάδα αλλά και τον κόσμο κινδυνεύουν να απολέσουν την ιδιαίτερη ταυτότητα τους. Το Ελληνικό κράτος αλλά και τα κράτη της γύρω περιοχής δεν φαίνονται διατεθειμένα να αναγνωρίσουν τις Ρωμαίικες μειονότητες ούτε δεσμεύονται να σεβαστούν τις κοινότητες των Ρωμιών που κατοικούν στα εδάφη τους εδώ και αιώνες. Η λύση του παρόντος δεν νομίζουμε ότι θα ήταν κάποιο αυτονομιστικό κίνημα το οποίο θα δημιουργούσε προβλήματα στην κοινωνία των Εθνών και την Ευρωπαϊκή ένωση. Ωστόσο η ιστορία έχει αποδείξει πως όταν οι μειονότητες καταπιέζονται τότε αναζητούν την αυτονομία τους(βλέπε Καταλανούς στην Ισπανία). Οπότε επιφυλασσόμαστε για το μέλλον.

Η λύση που προάγουμε με τον αγώνα μας επί του παρόντος είναι η Ελλάδα να σεβαστεί τις διεθνές και Ευρωπαϊκές συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και να αναγνωρίσει τους Ρωμιούς ως μειονότητα στο έδαφος της δίνοντας τους το δικαίωμα να διατηρήσουν την ιδιαίτερη Εθνική,Θρησκευτική, Πολιτική ταυτότητα τους.

Καλούμε τις υπόλοιπες κοινότητες των Ρωμιών της Ελλάδας και του κόσμου να επικοινωνήσουν με την κοινότητα μας ώστε να ενταχθούν μαζί μας ως αδελφοί στον αγώνα μας. Στείλτε τα στοιχεία σας στο varkarisnews@protonmail.com με την ένδειξη «Ρωμιοί» και αντιπρόσωπος της κοινότητας μας θα επικοινωνήσει μαζί σας. Τα αρχεία που τηρούμε είναι εμπιστευτικά και μόνο σε έντυπη μορφή.

*(το όνομα του συγγραφέα είναι αυτό που χρησιμοποιεί ως Ρωμιός και θα χρησιμοποιεί ως πολίτης σε ένα μελλοντικό κράτος της Ρωμανίας. Το Ελληνικό κράτος δεν αναγνωρίζει τα Ρωμαίϊκα ονόματα)

Αναγνώσεις: 1123
Σημερινές: 0